Trung Quốc chính thức thay áp dụng lệnh 280 từ 1/6/2026 - Doanh nghiệp xuất khẩu thực phẩm cần làm gì?

Tổng cục Hải quan Trung Quốc (GACC) đã ban hành Lệnh 280 về đăng ký và quản lý các doanh nghiệp sản xuất thực phẩm nhập khẩu ở nước ngoài, chính thức có hiệu lực từ 1/6/2026, thay thế Lệnh 248 trước đây. Phía Trung Quốc khẳng định quy định mới không nhằm cản trở thương mại mà để chuẩn hóa hệ thống quản lý an toàn thực phẩm, tạo môi trường cạnh tranh minh bạch hơn. Hiện có khoảng 90.000 doanh nghiệp từ 178 quốc gia đã được phê duyệt trên hệ thống, trong đó Việt Nam có gần 4.000 cơ sở.

Doanh nghiệp nào bị ảnh hưởng từ lệnh 280?

Lệnh 280 áp dụng cho tất cả doanh nghiệp nước ngoài tham gia chuỗi xuất khẩu thực phẩm vào Trung Quốc, bao gồm nhà sản xuất, chế biến, cơ sở đóng gói, kho lạnh và kho trung chuyển. Không có mã đăng ký hợp lệ – hàng không được thông quan. Các ngành bị ảnh hưởng trực tiếp: nông sản, thủy sản, thực phẩm chế biến, đồ uống, sữa, sản phẩm từ thịt.

Lệnh 280 có thay đổi gì so với Lệnh 248?

Lệnh 280 đã có sự thay đổi khá nhiều về nội dung thay đổi về thủ tục, nhằm chuẩn hóa hệ thống quản lý an toàn thực phẩm, tạo môi trường cạnh tranh minh bạch hơn. Cụ thể 5 điểm thay đổi lớn của lệnh 280 như sau:

1. Chuyển từ "đánh giá quốc gia" sang "đánh giá doanh nghiệp" Lệnh 280 thể hiện xu hướng chuyển đổi mô hình quản lý từ cách tiếp cận hành chính sang cơ chế đánh giá rủi ro linh hoạt, giúp doanh nghiệp xuất khẩu độc lập và linh hoạt hơn khi tiếp cận thị trường Trung Quốc.

2. Danh mục sản phẩm bắt buộc đăng ký – "động" thay vì "cố định" Trước đây Lệnh 248 chỉ định 18 nhóm thực phẩm cố định phải đăng ký thông qua cơ quan thẩm quyền. Với Lệnh 280, GACC sẽ thường xuyên cập nhật "Danh mục động" dựa trên đánh giá rủi ro thực phẩm và tình hình thị trường – doanh nghiệp cần theo dõi định kỳ danh mục công bố của GACC.

3. Tự động gia hạn – thay vì nộp hồ sơ lại: Nếu trước đây doanh nghiệp phải nộp hồ sơ xin gia hạn từ 3–6 tháng trước khi mã số hết hạn, thì với Lệnh 280, các cơ sở đủ điều kiện sẽ được tự động gia hạn thêm 5 năm, không cần nộp lại hồ sơ – trừ 3 trường hợp ngoại lệ: sản phẩm trong danh mục không được tự động gia hạn, doanh nghiệp đang khắc phục vi phạm, hoặc Trung Quốc tạm ngừng nhập khẩu từ quốc gia đó.

4. Mất mã ngay khi có thay đổi thông tin: Nếu cơ sở sản xuất di dời địa điểm, thay đổi người đại diện pháp luật hoặc mã số đăng ký tại nước sở tại mà không cập nhật – mã số đăng ký tại Trung Quốc sẽ tự động mất hiệu lực kể từ ngày thông báo.

5. Cơ chế "đăng ký theo danh sách" cho nước đã ký thỏa thuận song phương: Với các quốc gia đã ký thỏa thuận hợp tác an toàn thực phẩm với Trung Quốc và được GACC công nhận hệ thống quản lý, doanh nghiệp chỉ cần nằm trong danh sách được xác nhận thay vì nộp hồ sơ riêng lẻ – giúp rút ngắn thời gian xét duyệt đáng kể.

Thực trạng đáng lo ngại Chỉ còn khoảng 2,5 tháng trước khi Lệnh 280 có hiệu lực, nhưng trong khi có hơn 3.000 doanh nghiệp liên quan đến xuất khẩu sang Trung Quốc, mới chỉ khoảng 280 doanh nghiệp tham gia các buổi cập nhật thông tin gần đây. Kinh nghiệm từ đợt triển khai Lệnh 248 cho thấy không ít doanh nghiệp "đến sát hạn mới làm hồ sơ", dẫn đến ách tắc tại cửa khẩu.

Doanh nghiệp xuất nhập khẩu thực phẩm cần làm gì?

Nhiều hồ sơ bị trả lại vì các lỗi tưởng chừng nhỏ: khai sai thông tin tài khoản, lệch địa chỉ văn phòng và địa chỉ sản xuất, nhầm tên tiếng Anh hoặc tên khoa học sản phẩm. Đặc biệt, một số thông tin sau khi được cấp sẽ không thể chỉnh sửa như tên tài khoản, đại diện pháp nhân, quốc gia đăng ký.

Trước tình hình này, doanh nghiệp xuất nhập khẩu thực phẩm, đối tác với Trung Quốc cần nhanh chóng thực hiện:

- Kiểm tra mã đăng ký hiện tại còn hiệu lực không, thông tin có khớp thực tế không

- Cập nhật ngay nếu có thay đổi địa chỉ, pháp nhân, hệ thống quản lý chất lượng

- Chuẩn hóa hệ thống HACCP, GMP, truy xuất nguồn gốc, hồ sơ kiểm nghiệm

- Theo dõi "Danh mục động" của GACC – danh sách sản phẩm bắt buộc đăng ký có thể thay đổi bất cứ lúc nào

- Phối hợp với Văn phòng SPS Việt Nam để được hỗ trợ hồ sơ và hướng dẫn kỹ thuật

Cơ hội hay rủi ro khi Lệnh 280 thi hành?

Trung Quốc tiếp tục là thị trường xuất khẩu nông sản lớn nhất của Việt Nam, chiếm hơn 23% tổng kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản. Lệnh 280 không hoàn toàn là rào cản – doanh nghiệp có hệ thống quản lý chất lượng tốt, truy xuất nguồn gốc rõ ràng sẽ được xếp rủi ro thấp, thông quan nhanh hơn và củng cố vị thế tại thị trường tỷ dân. Ngược lại, doanh nghiệp làm theo kiểu "thời vụ", thiếu hồ sơ, chậm cập nhật có nguy cơ mất mã xuất khẩu mà không kịp trở tay.

Kết luận

Lệnh 280 không chỉ là một sự thay đổi về thủ tục, mà còn là bước chuyển lớn trong cách Trung Quốc quản lý nhập khẩu thực phẩm theo hướng minh bạch, linh hoạt và dựa trên đánh giá rủi ro. Điều này đồng nghĩa với việc “cuộc chơi” đã thay đổi: doanh nghiệp không thể tiếp tục vận hành theo tư duy cũ mà cần chủ động chuẩn hóa hệ thống, cập nhật thông tin kịp thời và tuân thủ chặt chẽ các quy định mới.

Doanh nghiệp cần hỗ trợ về xuất nhập khẩu hàng thực phẩm, liên hệ ngay Lacco Logistics, chúng tôi sẵn sàng đồng hành và hỗ trợ cùng doanh nghiệp thực hiện về thủ tục xuất nhập khẩu, vận chuyển hàng hóa theo yêu cầu của quý khách và quy định của pháp luật 2 nước.

Chi tiết liên hệ:

- Email: info@lacco.com.vn 

- Hotline: 0906 23 55 99

- Website: https://lacco.com.vn